جای زخم یا اسکار

پوست بدن سه لایه اصلی دارد که از سطح به عمق شامل اپیدرم ،درم و هایپودرم می باشد. این لایه محافظ تحت تاثیر عوامل مختلف می تواند دچار آسیب شود. به طور کلی هرگونه آسیبی که باعث از بین رفتن تمام لایه های پوست و یا لایه های سطحی پوست شود، زخم ایجاد می کند که به آن اسکار نیز گفته می شود.

انواع جای زخم

از نظر عمق آسیب به پوست، می توان زخم ها را به دو دسته سطحی و عمقی تقسیم کرد.

زخم های سطحی

زخمهایی که لایه اپیدرم را تخریب می کنند، همگی بدون باقی ماندن جای اسکار بهبود می یابند و جالب اینجاست که پوستی که پس از ایجاد آسیب سطحی ترمیم می شود جوانتر از پوستی است که قبل از آسیب وجود داشته است و این نکته  اساس جوانسازی پوست در پزشکی است. ( لیزر ،RF، پلکسر و سایر دستگاه های مشابه با این مکانیسم عمل می کنند.)

زخم های عمقی

در زخمهایی که عمقی هستند و لایه های عمقی پوست نیز درگیر می شوند همیشه اسکار باقی می مانند (مانند برش های جراحی)

انواع اسکار

عوامل مؤثر بر ترمیم زخم

لازم به ذکر است که پوست هر چقدر نازک و ظریف باشد بهتر می توان از بخیه های ظریف استفاده نمود لذا بخیه هایی که در صورت یک خانم با پوست ظریف بکار می رود نازکتر از بخیه هایی است که در یک آقا با پوست ضخیم بکار می رود.

  • مراقبت از زخم در دوران بهبودی
  • مصرف ترمیم کننده موضعی
  • دوری از آفتاب
  • جلوگیری از کشیده شدن جای زخم
  • استفاده از ویتامین E و استروئیدهای موضعی

به یاد داشته باشید جای زخم بخشی طبیعی از روند بهبودی پس از هر جراحی است، همچنین شکل ظاهری و درمان آن به عوامل مختلفی مانند اندازه و محل برش جراحی، سن، ژنتیک، جنسیت و حتی نژاد و… بستگی دارد.

بررسی برخی از اسکارهای مهم

در زیر به بر خی از انواع مهم جای زخم که بیشتر مورد توجه قرار می گیرند می پردازیم: اسکار انقباضی: این اسکار بسیار سفت و غیر قابل ارتجاع است و به مرور زمان منقبض تر و جمع تر می شود و می تواند حرکت عضو را به شدت مختل کند ( مثلا” در صورت باعث باز ماندن دهان یا بسته نشدن پلک ها شود). جای جوش Acne: اگر شما جوشهای زیادی در صورت خود دارید احتمالا” جای زخم جوش نیز در صورت خود دارید. اسکارهای آکنه انواع مختلفی دارند، از چاله های عمیق گرفته تا زخم هایی که از نظر ظاهری زاویه ای یا موج دار هستند. گزینه های درمان به انواع زخم های آکنه بستگی دارد. اما آن چیزی که در این بخش مدنظر ما است به حداقل رساندن جای زخم پس از جراحی ست.

عوامل مؤثر بر ترمیم زخم ( و باقی ماندن جای زخم ) بعد از جراحی

عوامل مربوط به پزشک: جراح می تواند با استفاده از تکنیک های مختلف باعث شود جای زخم کمتر دیده شود، یکی از روش های مخفی کردن زخم این است که برش های جراحی را در قسمت هایی انجام دهد که کمتر در معرض دید است. از مهمترین روش های دیگری که جراح بکار می برد، شکستن خط برش جراحی است، به گونه ای که اسکار به جامانده به صورت خط صاف و مستقیم دیده نشود زیرا چشم به راحتی می تواند خطوط مستقیم را شناسایی کند و ببیند لذا با شکستن خط برش ،خطای دید ایجاد می کنیم و اسکار جراحی را با وجودی که وجود دارد از دید پنهان می کنیم. از مهمترین اقدامات نهایی که جراح برای مخفی کردن جای برش جراحی انجام می دهد ترمیم زخم به صورت میکروسکوپیک  با استفاده از نخ های ظریف بخیه است. همه شما می توانید به راحتی دوخت لباس هایی را که با دوخت ظریف آماده شده اند را با دوختی که برای بستن در گونی ها استفاده شده اند مقایسه کنید و ظرافت کار را دریابید.

یک کرم ترمیم کننده: انواع کرمها میتوانند در ترمیم زخم کمک کننده باشند. برخی از آنها ( مانند کرمهایی که پایه سیلیکونی دارند ) بعنوان مثال پوششی برای زخم عمل می کنند در حالیکه برخی نقش لایه برداری و تحریک ایجاد سلولهای جدید دارند.

دوری از آفتاب: هر چه بیشتر در معرض آفتاب قراربگیرید قرمزی بیشتر باقی می ماند، از کرم ضد افتاب استفاده کنید.

مصرف ویتامن E: تجربه نشان داده  که ویتامین E و استروئیدها اسکارها را به حداقل می رساند. مراقبت از کشیدگی: از کشیدن و کشش بیش از حد که باعث بزرگ شدن و کشیدگی جای زخم می شود از 6 تا 12 ماه اول خودداری کنید.

ترمیم جای زخم صورت

در ویدیوی زیر مشاهده می کنید یکی از بیماران ما متاسفانه در جنگ تحمیلی ترکش به صورتشان برخورد کرده و جای آن روی صورتشان باقی مانده است. قطعا همه خانمها روی صورتشان حساس هستند و  این موضوع به شدت تاثیر منفی روی اعتماد بنفسشان دارد. ایشان با مراجعه به لمون کلینیک عمل جراحی اسکار را انجام دادند. این عمل به صورت بی حسی موضعی نیز می تواند انجام شود و بدون درد می باشد.